Miejski Dom Kultury w Mińsku Mazowieckim zgodnie ze statutem nadanym mu przez Radę Miasta w dniu 23 kwietnia 2012 r. prowadzi działalność kulturalną polegającą na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury w szczególności poprzez:

  1. organizowanie różnorodnych form edukacji kulturalnej i wychowania przez sztukę
  2. tworzenie warunków dla rozwoju działalności amatorskiego ruchu artystycznego oraz zainteresowania wiedzą i sztuką.
  3. organizowanie i wspieranie imprez artystyczno-rozrywkowych i rekreacyjnych,
  4. organizowanie spektakli teatralnych, koncertów, festiwali, wystaw artystycznych i wernisaży.
  5. działalność instruktażowe – metodyczną, szkoleniową i informacyjną.
  6. prowadzenie różnego rodzaju kursów, konkursów, przeglądów, seminariów, zajęć i warsztatów artystycznych oraz kół zainteresowań,
  7. prowadzenie i organizowanie działalności zespołów muzycznych, tanecznych, folklorystycznych,
  8. upowszechnianie wiedzy o kulturze, w tym o kulturze regionalnej.
  9. prowadzenie działalności wydawniczej, w tym promocja działalności kulturalnej Miasta i dorobku artystycznego twórców kultury lokalnej,
  10. współdziałanie z instytucjami kultury, placówkami oświatowymi i organizacjami pozarządowymi, ze stowarzyszeniami twórców i artystów oraz z organami władz publicznych, zajmujących się działalnością kulturalną w celu lepszego zaspokajania potrzeb kulturalnych mieszkańców Miasta,
  11. prowadzenie współpracy kulturalnej z zagranicą zwłaszcza z miastami partnerskimi,
  12. gospodarowanie Pałacem i Parkiem Miejskim, wraz z mieniem i nieruchomościami przekazanymi przez Organizatora.


Historia Pałacu


Zabytkowy, położony w centrum miasta, nad rzeką Srebrną, otoczony parkiem krajobrazowym
pałac Dernałowiczów to perła mińskiej architektury , wpisana w 1957 roku do rejestru zabytków.

Lokalizacja i przebudowy

Badania archeologiczne wykazały, że pałac zachował tradycyjną lokalizację XVI - wiecznego dworu położonego na terenie nieistniejącego miasteczka Sendomierz. Wybudowali go synowie Mikołaja Wolskiego Zygmunt, Mikołaj i Stanisław na osi starego traktu warszawskiego. Dwór sendomierski był budowlą piętrową z cylindrycznymi wieżami. Układ pomieszczeń wewnątrz dworu był niesymetryczny; a piwnice i parter sklepione potężnymi kolebkami. Celem bezpieczeństwa właścicieli Sendomierza w razie wojny, lub zbrojnej napaści dwór połączony był tajnym lochembiegnącym z piwnicy z wieży północnowschodniej pod rzeką do pobliskiego kościoła. Jak głosi ustna tradycja, loch miał również drugie odgałęzienie, które kończyło się na wzgórzu, gdzie obecnie znajduje się tzw. "stary cmentarz''.

Znana jest także legenda, kiedy pod koniec 1831 roku dogasało Powstanie Listopadowe, generał rosyjski Puzyrewski rozbił broniące się w Mińsku oddziały Wojska Polskiego. Swoim żołnierzom kazał zdobyć zamek stojący na wzgórzu i zlikwidować broniącą się załogę. Rozkaz został wykonany dokładnie, polskich żołnierzy wybito w pień a zamek dokładnie zburzono. Po odejściu Rosjan mieszkańcy miasta pogrzebali poległych tam gdzie oni padli. Dało to początek nowemu cmentarzowi, który dotrwał do dzisiejszych czasów. Trudno jest dziś sprawdzić czy to prawda z racji tego, że prowadzenie badań archeologicznych na czynnym jeszcze cmentarzu jest po prostu niemożliwe. Dużego prawdopodobieństwa tej legendzie dodaje fakt, iż podczas kopania jednego z grobów odkryto kryptę grobową ze szczątkami ludzkimi w szatach z początku XVII w., jak również to, że zawsze podczas swej pracy grabarze wykopywali resztki cegieł i murów. Prawdopodobnie są to ślady po zaginionym pałacu Mińskich. Jeśli to prawda, istnienie drugiej części podziemnego przejścia byłoby prawdopodobne.

W 1602 roku dobra Mińskich przeszły drogą zastawu w ręce rodziny Warszyckich. Rodzina ta przebudowała dwór w alkierzowy pałac. Narożne okrągłe wieże rozebrano, a na ich miejscu powstały prostokątne alkierze. Z dużym prawdopodobieństwem zmiany te należy łączyć ze Stanisławem Warszyckim - wojewodą mazowieckim a później kasztelanem krakowskim.

W XVII w. w pałacu gościli król Zygmunt III Waza z małżonką Konstancją, król szwedzki Karol X Gustaw uciekający przed wojskiem polskim, hetman polny Stefan Czarniecki goniący tego monarchę i jeśli wierzyć Henrykowi Sienkiewiczowi, Onufry Zagłoba jadący na elekcję do Warszawy po abdykacji Jana Kazimierza, dla którego jednak wizyta w Mińsku skończyła się dość boleśnie po spotkaniu z pachołkami księcia Bogusława Radziwiłła.

W XVIII w. Mińsk, a więc i pałac, przeszedł na własność Wojciecha Leona Opalińskiego. To on przypuszczalnie w drugiej połowie XVIII wieku na nowo przebudował pałac, dodając między alkierzami dwuarkadowe loggie wsparte na filarze. Jedynym reliktem zachowanym z tego okresu jest rokokowy kominek z piaskowca w sieni.
W 1781 r. dobra mińskie przeszły w ręce rodziny Borzęckich, a 1807 posiadłość na licytacji kupił hr. Stanisław Jezierski, za którego dokonano klasycystycznej przebudowy pałacu, decydującej o jego obecnym wyglądzie. Prace te, wykonane prawdopodobnie w latach 1825 - 1828, wiąże się z nazwiskiem Henryka Marconiego - profesora w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Dodano wówczas trzecią kondygnację, zamurowano loggie, zmieniono sklepienia, wewnątrz powstała reprezentacyjna klatka schodowa. Przed 1855 r. runął poł. - wsch. narożnik pałacu. Przy odbudowie loggie zastąpiono bocznymi klatkami schodowymi, a przy ryzalitach środkowych dostawiono tarasy na filarach toskańskich.

W 1870 r. pałac zakupiony został przez rodzinę Doria - Dernałowiczów, którzy byli jego właścicielami do 1944 r. Po wojnie obiekt uległ dewastacji; w latach 1956-1958 przeszedł gruntowną restaurację i adaptację na cele szkolne, którym służył do 1974 r, kiedy był siedzibą szkoły chemicznej. W czasie tych prac usunięto niestety tarasy przy ryzalitach środkowych wraz z toskańskimi pilastrami tych ryzalitów. W latach 1976/80 pałac odrestaurowano i zaadaptowano na potrzeby Miejskiego Domu Kultury. W tym czasie przeprowadzono [singlepic id=6662 w=320 h=240 float=left]także prace archeologiczne, dzięki którym udało się odkryć wiele faktów z historii tego monumentalnego budynku.

Pałac został oddany do użytku pod koniec 1980 r.

Piękno klasycystycznego budynku i walory krajobrazowe otaczającego go parku podziwiali za ostatnich właścicieli Mińska: Henryk Sienkiewicz, Stefan Żeromski, Zygmunt Gloger, Oskar Kolberg, Władysław Podkowiński, Gustaw Mannerheim - późniejszy marszałek i bohater narodowy Finlandii. Częstym gościem bywał tu również Józef Rapacki, Józef Dziekoński. W sierpniu 1920 r. po bitwie warszawskiej przebywał tu Józef Piłsudski, gen. Józef Haller, nucjusz stolicy apostolskiej Achilles Ratti - późniejszy papież Pius XI oraz młody francuski porucznik Charles de Gaulle - późniejszy prezydent Francji. Kilkakrotnie gościł tu również Stanisław Wojciechowski, Wojciech Kossak, Władysław Anders.


Poczet gości - przedstawicieli kultury i nauki:

Delfina Potocka - mecenas sztuki.
Ks. Stanisław Staszic - uczony, przyrodnik, działacz polityczno - społeczny.
Henryk Marconi - architekt.
Julian Ursyn - Niemcewicz - pisarz, publicysta, działacz społeczny.
Elwiro Andriolli - artysta malarz, twórca grafik do "Pana Tadeusza'' Adama Mickiewicza.
Henryk Sienkiewicz - pisarz; jedna ze scen "Pana Wołodyjowskiego'' rozgrywa się na dziedzińcu pałacu Dernałowiczów.
Stefan Żeromski - pisarz;
dr Jan Hubert - lekarz i społecznik zamieszkały w Mińsku stał się pierwowzorem dr Judyma w "Ludziach bezdomnych".
Zygmunt Glogier - etnograf, archeolog, historyk.
Oskar Kolberg - etnograf, kulturoznawca.
Wojciech Kossak - artysta malarz.


Park

Wokół Pałacu Dernałowiczów rozciąga się piękny krajobrazowy park, ograniczony od południa ulicą Warszawską, od wschodu ulicami Ogrodową i Kościelną, od północy ulicą Budowlaną a od zachodu ulicą Parkową. Na terenie parku znajduje się sieć powiązanych jazami kanałów i stawów, połączonych z rzeką Srebrną.

Dawniej park położony był na północny wschód od pałacu, prostopadle do osi głównej, przechodząc w naturalną łąkę. Dawniej, od zachodu, przed pałacem rozciągał się dziedziniec podjazdowy, z którego w kierunku północnym rozchodziły się cztery aleje wysadzane drzewami liściastymi. W północno-wschodniej części parku aleje poprowadzone było po krzywiznach. Główna, największa oś przebiegała między dwoma prostymi kanałami, aleją wysadzaną iglakami. Kanał wschodni wykorzystuje naturalne koryto Srebrnej i łączy się w północno-wschodniej części parku z kanałem zachodnim, przechodząc w rozlewisko. Kanał zachodni prowadzi do stawu znajdującego się przed wschodnią elewacją Pałacu Dernałowiczów. Brzegi kanałów wysadzane były grabami i wysokimi krzewami. Po środku Parku rozciągała się łąka z grupą wysokich drzew. Nad zachodnim brzegiem kanału możemy podziwiać stary okaz białodrzewu i dwa dęby – pomniki przyrody.

Według Gerarda Ciołka, trudno jednoznacznie określić datę powstania parku. Był to bowiem ogród kwaterowy, ośmiopolowy, którego założenia znane były od drugiej połowy XVI w. do końca XVIII w.. Gerard Ciołek, zrekonstruował plan parku (na podstawie planu miasta z 1856r.), który prawdopodobnie nie posiadał jeszcze systemu ciągów wodnych.

Jak wynika z podań Juliana Ursyna Niemcewicza, po 1806r., a  przed 1828r., ogród został przekształcony w park krajobrazowy, w kompozycję którego włączono system wodny i utworzono osie widokowe.

Ostateczne ukształtowanie parku nastąpiło po 1867r. Ogród został przekomponowany i znacznie rozszerzony w kierunku północnym. Zasadniczym zmianom uległ system wodny: przepływ Srebrnej ujęto w dwa równoległe kanały, skorygowano linie brzegowe stawów (zwłaszcza położonych na zachód, północny zachód i wschód od pałacu), spiętrzając ich wody przy pomocy jazów.

W wyniku reformy rolnej w 1944r. pałac z parkiem zmieniły właściciela, którym stał się Skarb Państwa. Park z pałacem i bezpośrednio przyległe do nich grunty zostały włączone do miasta.

12 lutego 1957 r. park, został wpisany do rejestru zabytków pod nr 78/4/57.

Od kwietnia 2009r. Miejski Dom Kultury w Mińsku Mazowieckim sprawuje opiekę nad parkiem na zasadzie umowy użyczenia. W najbliższych latach planowana jest między innymi rewitalizacja parku.